چه وقت و چگونه باید فرزند خود را مطلع سازم؟


تصور کودکان از سلامتی و بیماری و همچنین چگونگی عملکرد بدن انسان به سن و میزان رشد وی بستگی دارد. حتی ترسهای پزشکی با رشد کودک ارتباط دارد و با ترسهای عمومی معمول در سنها مختلف مقارن است. واکنشهای فردی کودکان به وضعیتهای خاص علاوه بر تجربیات گذشته خدمات درمانی، به دیدگاههای والدین و واکنشهای آنها و همچنین تاثیرات فرهنگی بستگی دارد.

کودکی که برای بستری شدن در بیمارستان آماده میشود معمولا بهتر از کودکی که آماده نشده است، تجربه بستری شدن را پشت سر میگذارد. اطلاعات میتواند در کاهش سطح استرس مفید باشد و به کودک کمک کند تا به احساس امنیت برسد.

نیاز کودکان به اطلاعات با بیشتر شدن سن تغییر میکند. اینکه اطلاعات با صداقت و با زبان مناسب سن کودک در اختیار وی قرار بگیرد بسیار اهمیت دارد. همچنین اینکه میزان اطلاعات مناسب باشد و در بهترین زمان ارائه شود نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. یک فرصت خوب برای ارائه این اطلاعات زمانی است که کودک به اندازه کافی استراحت داشته است، آرام و راحت است، یا وقتی که برای دانستن این اطلاعات کنجکاوی و علاقه نشان میدهد. به سوالات، حالات صورت و سایر نشانههایی که احساسات و نیازهای کودک را نشان می دهد، توجه کنید.

کودکانی که از قبل تجربه بستری شدن در بیمارستان را دارند نیز از این ترس مستثنی نیستند. بر عکس، امکان دارد تجربه قبلی میزان اضطراب را افزایش دهد زیرا کودک میداند که چه چیزی انتظار او را میکشد. بنابراین اهمیت دارد که حتی این بیماران نیز همان اطلاعاتی را دریافت کنند که کودکی که برای اولین بار آماده میشود نیز دریافت میکند.

برای کودکان مشکل است که پیشبینی کنند چگونه به وضعیت استرسآور جدید واکنش نشان میدهند. برای آسان کردن روند آمادگی، گفتگو درباره احساس یا واکنشی که در شرایط مختلف میتوانند داشته باشند مفید خواهد بود- آنها را مجاب کنید که واکنشها مجاز هستند!

به کودک خود بگویید که هیچ سوالی "مسخره" یا اشتباه نیست. اگر نمیتوانید به همه سوالات آنها پاسخ دهید- کودک خود را تشویق کنید تا نگرانی و سوال خود را بنویسد یا آن را نقاشی کند و آن را با خود به بیمارستان ببرید.

نه تنها اینکه کودک شما بتواند اطلاعات دریافت کند بسیار اهمیت دارد- بلکه اینکه این اطلاعات چه وقت در اختیار کودک شما قرار گیرد نیز بسیار مهم است. هر چه کودک کم سن و سالتر باشد، فاصله بین آمادهسازی و روند اصلی عمل یا آزمایش باید کمتر باشد. کودکان از دامنه وسیع توجه برخوردار نیستند. بسیار اهمیت دارد که اطلاعات را به مقدار مناسب و به طور مداوم در اختیار آنها قرار دهید.

بخشهای بعدی حاوی نکاتی درباره چگونگی مطلع ساختن کودکان با سنهای مختلف است. به یاد داشته باشید که اینها فقط توصیه هستند. امکان دارد لازم باشد این راهنماییها برای هماهنگی با سطح رشد هر کودک و وضعیت پزشکی وی تغییر کند.

کودکان تا سه سالگی:

والدین کودکان خردسالی که برای بیهوشی آماده میشوند اغلب مضطربترین افراد هستند. این کاملا طبیعی است. به یاد داشته باشید که کودکان خردسال نیز، تا دو ماهگی، معمولا میتوانند از والدین جدا شوند و توسط افرادی که مراقب آنها هستند آرام شوند.

کودکان خردسال معمولا به عنوان "افراد روتین" شناخته میشوند، همانطور که پیش از این ذکر شد، روتین، آشنایی و قابلیت پیشبینی در ایجاد محیطی امن سهیم هستند. بین هشت ماهگی تا دو سالگی، کودکان در دوره بروز ترس از غریبهها هستند. حضور والدین و روشهای معمول باعث ایجاد احساس امنیت در فرزند شما خواهد شد.

معمولا شرحی کوتاه و ساده درباره اتفاقی که قرار است رخ دهد برای این گروه سنی کفایت میکند. از توضیحات پر جزئیات درباره اینکه اعضای مختلف بدن به چه شکلی هستند و چه عملی قرار است برای وی انجام شود خودداری نمایید- کودکان خردسال معمولا چنین جزییاتی را درک نمیکنند. در عوض، برای مثال، داستانی درباره عروسکی که بیمار شده است و باید به بیمارستان برود را برای آنها تعریف کنید. با عروسک مثال بیاورید و سپس همان مواردی را که امکان دارد برای آنها اتفاق بیافتد را شرح دهید.

کودکان زیر سه سال درک دقیقی از زمان ندارند و نباید از مدت زمان خیلی پیشتر در معرض این اطلاعات قرار بگیرند. برای کودکانی که میتوانند به صورت شفاهی و با لغات ارتباط برقرار کنند، میتوان اطلاعات را در همان روز یا روز قبل از مراجعه به بیمارستان در اختیار آنها قرار داد.

کودکان پیش دبستانی و کودکان خردسال مدرسهای، 6-3 سال:

کودکان پیش دبستانی در دنیایی پر از رویا و تخیل زندگی میکنند. تفکرات آنها میتواند رویدادها را با هم ترکیب کند و به هم ارتباط دهد و امکان دارد علت و معلول را از هم تشخیص ندهد، که میتواند بر نحوه تفسیر و تجربه بیماری آنها تاثیر بگذارد و گیجکننده باشد. امکان دارد آنها در تشخیص واقعیات درونی و بیرونی مشکل داشته باشند. برای مثال، امکان دارد درد به عنوان موردی مرتبط با رویدادی خارجی تجربه شود.

اطلاعاتی که در اختیار کودکان پیش دبستانی قرار میگیرد باید کوتاه و ساده باشد. آنها از طریق بازی یاد میگیرند، که این نوع برقراری ارتباط را پسندیده میکند. امکان دارد آنها اغلب با برقراری ارتباط با احساسات یک عروسک راحتتر باشند تا احساسات خودشان، بنابراین یک عروسک و "کیف دکتر" وسایل کمکی خوبی هستند. اطلاعات در رابطه با عروسک گفته میشود و در همین حال کودک در این روند سهیم میشود به صورتیکه میفهمد همین موارد برای او نیز اعمال خواهد شد.

کودکان پیش دبستانی برداشتها و اندیشه موقتی دارند. بنابراین اطلاعات باید طی چندین روز مطرح شوند، مثلا طی یک هفته، تا در اینصورت جزئیات طی یک یا دو روز پیش از انجام آزمایش یا عمل در اختیار آنها قرار گیرد.

ترس از ناشناختهها، از جمله روحها، دیوها و ماسکهای ترسناک، تا رسیدن به سن مدرسه معمول است. امکان دارد کودکان هنگام روبرو شدن با کارکنان بیمارستان که کلاه و گاهی ماسکهای جراحی دارند، از روی ترس واکنش نشان دهند.

کودکان 12-6 ساله:

از دوره اشتغال فکری قبلی به دنیای رویاها، کودکان مدرسهای شروع به جدا کردن دنیای خیال از واقعیت میکنند. بدن به اعضای تشکیل دهنده تقسیم میشوند. ساختار میتواند از عملکرد جدا شود. در این سن، کودکان میتوانند بفهمند که بیماری میتواند علاوه بر شوکهای خارجی به دلایل داخلی نیز ایجاد شوند. بیمار بودن نتیجه طلسمهای جادویی یا مجازات نیست، بلکه میتواند توسط عواملی مانند باکتری و ویروس توجیه شود. با این حال، در شرایط بسیار اضطرابآور، باز "تفسیرهای جادویی" روی خواهد داد.

آگاهی از بدن مشخصتر از قبل خواهد بود. امکان دارد اعمال یا درمانها به عنوان قطع کردن یا بریدن اعضا تلقی شوند و ممکن است نگرانیهایی در رابطه با ایجاد تغییر در بدن وجود داشته باشد. درست مانند کودکان کم سن و سالتر، بسیار اهمیت دارد که توضیح کافی درباره عضوی از بدن که درگیر این عمل است ارائه شود.

ممکن است کودکان این رده سنی توسط تجهیزات فنی که در محیط اتاق عمل مشاهده میکنند مرعوب شوند. همچنین در همین رده سنی است که نگرانی یا ترس از مرگ ایجاد میشود. خواب و مرگ با هم مرتبط تلقی میشوند و قابل درک است که بسیاری از کودکان از اینکه پس از بیهوشی بیدار نشوند میترسند.

کودکان در این رده سنی میتوانند احساسات خود را به زبان بیاورند. آنها میتوانند دلایل آزمایش و پیامدهای آن را درک کنند. در مقایسه با کودکان کم سن و سالتر، آنها معمولا علاقه بیشتری به اتفاقی که در حال رخ دادن است نشان میدهند، و اطلاعات باید از سوالات آنها نشات بگیرد. اطلاعات ارائه شده توسط بازی با عروسک میتواند کودکانه به نظر بیاید، در عوض از عروسکها باید به عنوان اشیاء آموزشی استفاده شود. با این حال عکسها و نقاشیها برای کمک به اظهار نظرات و نگرانیهای آنها به کار برده میشوند. اطلاعات را میتوان به شیوه مناسب، از یک هفته قبل در اختیار آنها قرار داد.

نوجوانان/ افراد بالغ:

نوجوانی دورهای پر هیجان است، که تغییرات جسمی و روحی مهمی را به همراه دارد. نگرانی از "عادی" نبودن، رشد نکردن یا نداشتن ظاهر قابل قبول بسیار معمول است. نوجوانان معمولا نگران کنترل داشتن بر بدن خود هستند. تغییراتی که در بدن آنها ایجاد میشود یا به وابسته بودن به کمک به واسطه یک بیماری میتواند به عنوان تجاوز به تمامیت آنها به شمار رود.

نوجوانان در اکثر موارد گرایش دارند تا خود را به عنوان کانون توجه ببینند. امکان دارد شرایطی که در حال تجربه کردن آن هستند را کاملا منحصر به فرد تلقی کنند و متوجه نباشند که هر فردی میتواند با آنچه که آنها احساس خواهند کرد همدردی کند. بلوغ زمان آزادی و تمایل برای تصمیمگیری شخصی است. ممکن است نوجوانان نیاز شدیدی به خلوت و محیط خصوصی داشته باشند و امکان دارد تمامیت خود را به طور آشکار با حفظ فاصله از محیط پیرامون خود نشان دهند.

نوجوانان اغلب آرزو میکنند تا تقریباً برابر با بزرگسالان در نظر گرفته شوند. اطلاعات باید تقریباً مانند یک بزرگسال در اختیار آنها قرار بگیرد. ممکن است نوجوانان درک کافی از بیولوژی داشته باشند تا بتوانند بفهمند که اندامها و بدن چطور عمل میکند، و همچنین میتوانند به صورت انتزاعی فکر کنند، و از اطلاعات ارائه شده نتیجهگیری نموده و پیامدهای اعمال برنامهریزی شده را برآورد نمایند. بنابراین فقط از اینکه بدانند چه اتفاقی قرار است رخ دهد یا اینکه طی آزمایش یا درمان چه کاری قرار است انجام شود، راضی نخواهند شد. آنها به کل روند جاری در بیمارستان علاقه دارند، و ممکن است مایل باشند در زمینه علت انجام آزمایشات یا درمانهای خاص و نتیجه آنها اطلاعاتی بدست آورند. نوجوانان باید مورد تشویق قرار بگیرند تا سوال بپرسند و در بحثها، تصمیمگیریها و برنامهها شرکت کنند. اطلاعات باید از مدتی قبل در اختیار آنها قرار بگیرد تا امکان عکسالعمل و تعمق برای آنها وجود داشته باشد. نزد فرزند نوجوان خود بر اهمیت نوشتن سوالات و نگرانیها و آوردن آنها به بیمارستان تاکید نمایید.

در این رده سنی، اغلب نگرانیهایی در رابطه با بیدار شدن طی آزمایش یا عمل، یا بیدار نشدن پس از بیهوشی وجود دارد. همچنین نگرانیهایی درباره "عدم تسلط"، از دست دادن کنترل، اظهاراتی که موجب خجالت میشود یا از دست دادن کنترل مثانه یا رودهها وجود دارد.

منابع

Bishofberger, E., Dahlquist, G., Edwinsson-Månsson, M., Tingberg, B. & Ygge, B. (2004). Barnet i vården. Stockholm: Liber.

Jylli, L., Olsson, G. (2005). Smärta hos barn och ungdomar. Lund: Studentlitteratur.

Tamm, M. (2004) Barn och rädsla. Lund: Studentlitteratur.

//Search

twitter icon

Astrid Lindgren Children´s Hospital | Karolinska University Hospital 171 76 Stockholm


© Karolinska University Hospital

mail
Logotype